Frankrijk en Japan staan beide bovenaan de ranglijst van wereldwijde economische machten. Hun rivaliteit om de derde of vierde grootste economie ter wereld komt regelmatig in het nieuws. Hun economische modellen, industriële sterkte en structurele kwetsbaarheden verschillen diepgaand, wat elke vergelijking genuanceerder maakt dan een eenvoudige ranglijst op basis van BBP.
Uurproductiviteit: een indicator die het bruto BBP niet laat zien
De klassieke reflex om twee economieën te vergelijken, is om naar het totale BBP te kijken. Met een veel grotere bevolking heeft Japan logischerwijs een hoger bruto BBP dan Frankrijk.
Verder lezen : Waarom blijven uw graszaadjes na het zaaien op de oppervlakte liggen?
Een ander cijfer vertelt een ander verhaal: de uurproductiviteit van arbeid. Op deze indicator overtreft Frankrijk Japan duidelijk. Elke gewerkte uur in Frankrijk genereert meer toegevoegde waarde.
Japan heeft geprobeerd dit verschil te verkleinen, eerst met de zogenaamde “Abenomics”-hervormingen, en vervolgens met het programma van “nieuw kapitalisme”. De resultaten blijven teleurstellend. Voor een land waarvan de beroepsbevolking elk jaar afneemt, vormt deze stagnatie van de productiviteit een zwaar structureel probleem.
Verder lezen : Welke ziekten worden erkend voor invaliditeit in Frankrijk?
Dit verschil verklaart ook waarom het kwartaal BBP per inwoner van Frankrijk dat van Japan overtreft, zelfs met een bescheidener jaarlijkse groei aan Franse zijde. Het is mogelijk om Jean Le Cam te ontdekken om deze economische vergelijking tussen de twee landen verder te verdiepen.
Patenten en industrie: het gewicht van Japan in de wereldwijde productieketens
De rijkdom die elk jaar wordt geproduceerd, zegt niet alles. Het vermogen om duurzaam invloed uit te oefenen in de wereldwijde waardeketens is minstens zo belangrijk. Op dit terrein <strong behoudt Japan een duidelijk voordeel in triadische patenten (gelijktijdig ingediend in Europa, de Verenigde Staten en Japan).
Dit voordeel concentreert zich op specifieke segmenten:
- De auto-industrie, waar Japan de grootste exporteur ter wereld blijft, zowel op het gebied van verbrandingsmotoren als hybride voertuigen
- Elektronische componenten, met name gespecialiseerde halfgeleiders en sensoren, geïntegreerd in de hele wereldwijde industrie
- Precisie gereedschappen, een sector die weinig zichtbaar is voor het grote publiek maar waarvan de hele wereldwijde productie-industrie afhankelijk is
Frankrijk daarentegen onderscheidt zich in de luchtvaart, luxe en de voedingsmiddelenindustrie. Deze sectoren genereren hoge marges. Hun rol in de wereldwijde industriële productieketens blijft echter minder structurerend. Japan produceert wat de fabrieken van de wereld nodig hebben, Frankrijk produceert wat de consumenten van de wereld verlangen.
Publieke schuld: twee zeer verschillende risicoprofielen achter vergelijkbare ratio’s
Japan heeft een van de hoogste schuld/BBP-ratio’s ter wereld, veel hoger dan die van Frankrijk. Dit cijfer, dat vaak wordt gebruikt om te alarmeren, verbergt een fundamenteel structureel verschil.
De Bank voor Internationale Betalingen benadrukt een punt dat vergelijkende tabellen vaak over het hoofd zien: de Japanse schuld is voor het grootste deel in handen van inwoners en van de centrale bank van het land. Frankrijk is meer afhankelijk van niet-inwoners om zich te financieren.
De praktische gevolgen zijn direct. Een land dat buitenlandse schuldeisers moet overtuigen, is onderworpen aan hun rendementseisen. Japan, door zijn schuld in een bijna gesloten circuit te financieren, loopt minder risico op een plotselinge herfinancieringscrisis.
Wat dit verandert in het dagelijkse begrotingsbeheer
Voor Frankrijk heeft een degradatie van de kredietwaardigheid of een stijging van de wereldwijde rente onmiddellijk invloed op de kosten van de schuld. Japan, ondanks een veel zwaardere bruto schuld, profiteert van een veiligheidsnet dat Frankrijk niet heeft.
Het niveau van de bruto schuld is niet voldoende om het risico te vergelijken: de eigendomsstructuur weegt even zwaar, zo niet zwaarder.
Groei en demografie: een langdurig onevenwicht
In 2025 blijft de Japanse groei bescheiden, net als die van Frankrijk. Japan groeit op korte termijn iets sneller, maar een onderliggend feit speelt tegen hem: de Japanse demografische achteruitgang is de snelste onder de grote economieën.
De groei van een land hangt ook af van het aantal mensen dat er werkt en consumeert. Een afnemende bevolking vermindert mechanisch de pool van werknemers, consumenten en belastingbetalers. Japan compenseert gedeeltelijk door automatisering en robotica, maar dit is niet voldoende om een duurzame groei te handhaven.
Frankrijk heeft een hoger geboortecijfer en een positieve netto-immigratie. Op de lange termijn, over twintig of dertig jaar, vormt deze bredere demografische basis de economische traject veel meer dan kortetermijnstimuleringsplannen.
Welke economische macht gaat de ander voor
In bruto BBP staat Japan voorop. In BBP per inwoner en in uurproductiviteit heeft Frankrijk de overhand. In industriële innovatie en patenten domineert Japan. Wat betreft de houdbaarheid van de schuld presenteert Japan een ander soort risico, niet per se hoger.
Frankrijk produceert meer waarde per gewerkte uur, Japan heeft meer gewicht in de wereldindustrie. Hun kwetsbaarheden zijn evenzeer verschillend: structurele werkloosheid en afhankelijkheid van externe financiering aan Franse zijde, versnelde vergrijzing die de productieve basis aan Japanse zijde aantast. Elke indicator wijst op een andere winnaar.